Xét nghiệm máu biết được những bệnh gì?

Xét nghiệm máu (xét nghiệm huyết học) là xét nghiệm được thực hiện trên mẫu máu để tìm ra các dấu hiệu bệnh hoặc các tác nhân gây bệnh; kiểm tra kháng thể hoặc các dấu hiệu của khối u hoặc để đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị. Vậy cụ thể xét nghiệm máu có thể biết được những bệnh gì?

xet-nghiem-mau-biet-duoc-nhung-benh-gi

Xét nghiệm công thức máu

Đây là chỉ định thường quy của mỗi bệnh nhân ở mỗi phòng khám. Dựa vào 3 chỉ số: Hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu và thành phần của nó rồi phân thành các bệnh:

  • Hồng cầu, hemoglobin và hematocrit thấp hơn bình thường trong tình trạng bị thiếu máu. Thiếu máu gây ra mệt mỏi và yếu. Thiếu máu có nhiều nguyên nhân, bao gồm mất máu, tan máu, thiểu dưỡng hoặc bệnh lý của tủy xương. Hồng cầu cao hơn bình thường (erythrocytosis), hemoglobin hoặc hematocrit ở mức cao trong tình trạng máu bị cô, đa hồng cầu hoặc bệnh tim.
  • Số lượng tiểu cầu thấp hơn so với bình thường (giảm tiểu cầu) hoặc cao hơn bình thường thường là dấu hiệu của một tình trạng bệnh lý nào đó, hoặc nó có thể là một tác dụng phụ của thuốc. Nếu số lượng tiểu cầu nằm ngoài phạm vi bình thường, có thể sẽ cần thêm các xét nghiệm để chẩn đoán nguyên nhân gây ra
  • Số lượng bạch cầu thấp (giảm bạch cầu) có gặp trong nhiều tình trạng bệnh lý, chẳng hạn như là rối loạn tự miễn dịch phá hủy các tế bào bạch cầu, các vấn đề tủy xương hay ung thư. Một số loại thuốc cũng có thể gây ra số lượng tế bào máu trắng thấp. Nếu số lượng bạch cầu cao hơn bình thường, có thể bị nhiễm trùng hoặc viêm. Hoặc, nó có thể chỉ ra có rối loạn hệ thống miễn dịch hoặc bệnh tủy xương. Bạch cầu cao cũng có thể là một phản ứng với thuốc.

Tình trạng cơ bắp và tế bào tim bị tổn thương

Troponin là một protein có tác dụng co cơ. Khi cơ bắp hoặc các tế bào tim bị tổn thương, troponin sẽ bị rò rỉ ra ngoài và vào máu, dẫn đến nồng độ troponin trong máu tăng lên.

Ví dụ, nồng độ troponin trong máu sẽ tăng cao khi bạn bị đau tim. Do đó, bác sĩ thường chỉ định làm xét nghiệm troponin trong máu khi bệnh nhân có triệu chứng đau ngực hoặc các dấu hiệu đau tim khác.

Nguy cơ bệnh tim và rối loạn mỡ máu

Xét nghiệm máu giúp bác sĩ xác định được nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành ở bệnh nhân thông qua các thông số xét nghiệm máu liên quan đến cholesterol: 

  • Nồng độ cholesterol xấu: Sự tích tụ cholesterol xấu gây ra tắc nghẽn trong lòng mạch máu, gây xơ vữa động mạch.
  • Nồng độ cholesterol tốt: Loại cholesterol này làm giảm tình trạng tắc nghẽn trong động mạch.

Triglyceride: Là một loại chất béo có trong máu.

Nồng độ cholesterol và triglyceride bất thường cho thấy nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành. Đối với xét nghiệm máu để tìm các thành phần này, người thực hiện sẽ cần phải nhịn ăn từ 9 – 12 tiếng trước khi làm xét nghiệm để đảm bảo độ chính xác

Các bệnh về thận và chức năng thận

Xét nghiệm máu đối với chức năng thận đo nồng độ urê máu (BUN) và creatinin. Cả hai thành phần này đều là những chất thải mà thận lọc ra khỏi cơ thể. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy hai thông số này bất thường thì rất có thể là dấu hiệu của bệnh thận hoặc rối loạn chức năng thận.

Các bệnh về tụy

Xét nghiệm máu đối với chức năng tụy là amylase và lipase. Cả hai thành phần này đều là những chất tụy tiết vào máu. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy hai thông số này bất thường thì rất có thể là dấu hiệu của viêm tụy cấp rối loạn chức năng thận.

Các bệnh về gan và chức năng gan

Xét nghiệm máu đối với chức năng gan đo nồng độ GSPT, SGOT, bilirubin… đây là những thành phần do gan sản xuất ra hoặc một phần do gan sản xuất ra. Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy thông số này bất thường thì rất có thể là dấu hiệu của rối loạn chức năng gan cấp tính hoặc mạn tính.

Các bệnh liên quan đến đường huyết

Xét nghiệm máu cho biết lượng đường (glucose) có trong máu của bạn. Đường huyết vượt quá giới hạn có thể là dấu hiệu của bệnh đái tháo đường.

Đối với xét nghiệm máu có yêu cầu đo glucose, bác sĩ sẽ yêu cầu người thực hiện phải nhịn ăn trước khi lấy máu để đo đường huyết lúc đói. Ngoài ra, một số xét nghiệm đường huyết khác được thực hiện sau bữa ăn hoặc bất kỳ lúc nào mà không cần chuẩn bị trước.

Các bệnh liên quan đến canxi máu

Canxi là một khoáng chất quan trọng đối với cơ thể. Tuy nhiên, lượng canxi trong máu quá cao hay quá thấp có khả năng là dấu hiệu của các bệnh lý thận, vấn đề về xương, bệnh tuyến giáp, ung thư, suy dinh dưỡng hoặc một vài rối loạn khác.

Các bệnh liên quan đến hoạt động của enzym

Enzym giúp kiểm soát và xúc tác cho các phản ứng hóa học trong cơ thể. Có nhiều xét nghiệm kiểm tra enzym nhưng đối với enzym trong máu thì thường được sử dụng để chẩn đoán cơn đau tim.

 Các bệnh liên quan đến cân bằng điện giải

Các chất điện giải (gồm natri, kali, bicarbonate và clorua…) là các thông số xét nghiệm máu cần thiết, giúp duy trì nồng độ chất lỏng và cân bằng độ axit trong cơ thể.

Thông số điện giải bất thường có thể là dấu hiệu của tình trạng mất nước, bệnh về thận, bệnh gan, biểu hiện suy tim, tăng huyết áp hoặc các rối loạn khác.

Ngoài ra còn rất nhiều bệnh mà không thể nào đề cập hết như: ung thư, suy tủy, sốt rét, phân lập vi khuẩn – vi rút, viêm gan B,C, xét nghiệm nồng độ cồn, ma túy…

Xét nghiệm máu là phương pháp đơn giản nhưng giúp chẩn đoán rất nhiều loại bệnh và cần thực hiện định kỳ để kịp thời phát hiện các vấn đề của cơ thể. Chủ động xét nghiệm máu tổng quát là phương pháp hiệu quả giúp bảo vệ sức khỏe chính bản thân mình và gia đình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *